ફળ કે ફળોનો રસ?: બંન્નેમાંથી સ્વાસ્થ્ય માટે શું છે શ્રેષ્ઠ, જાણો શું કહે છે નિષ્ણાત
આજકાલની ભાગદોડભરી જિંદગીમાં આપણે હેલ્ધી રહેવા માટે શોર્ટકટ શોધતા હોઈએ છીએ. સવારના નાસ્તામાં એક ગ્લાસ ફ્રેશ ફ્રૂટ જ્યુસ પીવો એ આપણને ખૂબ જ હેલ્ધી લાગે છે. ઘણા લોકો એવું માને છે કે ફળ ખાવા કરતા તેનો રસ પીવો વધુ સરળ અને ફાયદાકારક છે. પરંતુ શું વિજ્ઞાન અને ડાયેટિશિયન પણ આવું જ માને છે? ખાસ કરીને ડાયાબિટીસ અને વજન ઘટાડવા માંગતા લોકો માટે 'ફળ vs જ્યુસ'ની આ લડાઈમાં વિજેતા કોણ છે?નિષ્ણાતોના મતે, ફળ અને તેના રસ વચ્ચે આસમાન-જમીનનો તફાવત છે. જે રીતે કુદરતે ફળ બનાવ્યું છે, તેમાં માત્ર વિટામિન્સ જ નહીં પણ રેશા (ફાઈબર)નું પણ સંતુલન રાખ્યું છે. જ્યારે આપણે જ્યુસ કાઢીએ છીએ, ત્યારે આપણે તે સંતુલન બગાડી નાખીએ છીએ. આજના આ લેખમાં આપણે જાણીશું કે કેમ આખું ફળ ખાવું એ જ્યુસ પીવા કરતાં અનેકગણું શ્રેષ્ઠ છે અને ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ કેમ સાવધાન રહેવાની જરૂર છે.1. ફળોનો રસ હંમેશા સુરક્ષિત કેમ નથી?ઘણીવાર આપણે જ્યુસને 'હેલ્થ ડ્રિંક' માનીએ છીએ, પણ તેના કેટલાક ગેરફાયદા પણ છે:બ્લડ શુગરમાં ઝડપી ઉછાળો: જ્યારે તમે ફળનો રસ પીવો છો, ત્યારે તેમાં રહેલી કુદરતી ખાંડ (Fructose) સીધી જ લોહીમાં ભળે છે. પેકેજ્ડ જ્યુસમાં તો વધારાની ખાંડ પણ હોય છે, જે ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.ફાઈબરનો અભાવ: જ્યુસ કાઢવાની પ્રક્રિયામાં ફળના રેશા એટલે કે ફાઈબર દૂર થઈ જાય છે. ફાઈબર વગરની ખાંડ શરીરમાં જઈને ઇન્સ્યુલિન લેવલ બગાડી શકે છે.વધુ કેલરી: એક ગ્લાસ જ્યુસ બનાવવા માટે આપણે 3 થી 4 ફળનો ઉપયોગ કરીએ છીએ, જેનો અર્થ છે કે આપણે એકસાથે વધુ કેલરી અને શુગર શરીરમાં નાખીએ છીએ.2. ફળ ખાવાના 4 મોટા ફાયદા જે જ્યુસમાં નથી મળતાડાયેટિશિયન હંમેશા આખું ફળ ખાવાની સલાહ આપે છે કારણ કે:કુદરતી ફાઈબર: ફળમાં રહેલા રેશા પાચનતંત્રને મજબૂત બનાવે છે અને કબજિયાત જેવી સમસ્યાઓ દૂર રાખે છે.સુગર પર કંટ્રોલ: ફાઈબરને કારણે ફળની ખાંડ લોહીમાં ધીમે ધીમે ભળે છે, જેનાથી શુગર લેવલ અચાનક વધતું નથી.ભૂખ પર નિયંત્રણ: ફળ ચાવીને ખાવાથી પેટ ભરાયેલું લાગે છે, જ્યારે જ્યુસ પીધા પછી થોડી જ વારમાં ફરી ભૂખ લાગી શકે છે.સંપૂર્ણ પોષણ: ફળની છાલ અને પલ્પમાં ઘણા એવા વિટામિન્સ હોય છે જે જ્યુસ બનાવતી વખતે ગળણીમાં રહી જાય છે.3. એક્સપર્ટ એડવાઈઝ: ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે ખાસ ટિપ્સડાયેટિશિયન મુસ્કાન કુમારીના જણાવ્યા મુજબ, ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ જ્યુસ ટાળવો જ જોઈએ. જો કોઈ કારણસર જ્યુસ પીવો જ હોય, તો તે ઘરે બનાવેલો અને ગાળ્યા વગરનો (With Pulp) હોવો જોઈએ. બજારના પેકેજ્ડ જ્યુસથી તો સો ડગલાં દૂર રહેવું જ હિતાવહ છે.4. કયો વિકલ્પ ક્યારે પસંદ કરવો?જો તમે એથ્લેટ છો અથવા તમને તાત્કાલિક ઉર્જા (Instant Energy) ની જરૂર છે, તો જ્યુસ મદદરૂપ થઈ શકે છે. પરંતુ સામાન્ય જીવનશૈલી ધરાવતી વ્યક્તિ માટે 'Eat your fruit, don't drink it' (તમારું ફળ ખાઓ, તેને પીઓ નહીં) એ જ સુવર્ણ નિયમ છે.
આજકાલની ભાગદોડભરી જિંદગીમાં આપણે હેલ્ધી રહેવા માટે શોર્ટકટ શોધતા હોઈએ છીએ. સવારના નાસ્તામાં એક ગ્લાસ ફ્રેશ ફ્રૂટ જ્યુસ પીવો એ આપણને ખૂબ જ હેલ્ધી લાગે છે. ઘણા લોકો એવું માને છે કે ફળ ખાવા કરતા તેનો રસ પીવો વધુ સરળ અને ફાયદાકારક છે. પરંતુ શું વિજ્ઞાન અને ડાયેટિશિયન પણ આવું જ માને છે? ખાસ કરીને ડાયાબિટીસ અને વજન ઘટાડવા માંગતા લોકો માટે 'ફળ vs જ્યુસ'ની આ લડાઈમાં વિજેતા કોણ છે?નિષ્ણાતોના મતે, ફળ અને તેના રસ વચ્ચે આસમાન-જમીનનો તફાવત છે. જે રીતે કુદરતે ફળ બનાવ્યું છે, તેમાં માત્ર વિટામિન્સ જ નહીં પણ રેશા (ફાઈબર)નું પણ સંતુલન રાખ્યું છે. જ્યારે આપણે જ્યુસ કાઢીએ છીએ, ત્યારે આપણે તે સંતુલન બગાડી નાખીએ છીએ. આજના આ લેખમાં આપણે જાણીશું કે કેમ આખું ફળ ખાવું એ જ્યુસ પીવા કરતાં અનેકગણું શ્રેષ્ઠ છે અને ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ કેમ સાવધાન રહેવાની જરૂર છે.1. ફળોનો રસ હંમેશા સુરક્ષિત કેમ નથી?ઘણીવાર આપણે જ્યુસને 'હેલ્થ ડ્રિંક' માનીએ છીએ, પણ તેના કેટલાક ગેરફાયદા પણ છે:બ્લડ શુગરમાં ઝડપી ઉછાળો: જ્યારે તમે ફળનો રસ પીવો છો, ત્યારે તેમાં રહેલી કુદરતી ખાંડ (Fructose) સીધી જ લોહીમાં ભળે છે. પેકેજ્ડ જ્યુસમાં તો વધારાની ખાંડ પણ હોય છે, જે ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.ફાઈબરનો અભાવ: જ્યુસ કાઢવાની પ્રક્રિયામાં ફળના રેશા એટલે કે ફાઈબર દૂર થઈ જાય છે. ફાઈબર વગરની ખાંડ શરીરમાં જઈને ઇન્સ્યુલિન લેવલ બગાડી શકે છે.વધુ કેલરી: એક ગ્લાસ જ્યુસ બનાવવા માટે આપણે 3 થી 4 ફળનો ઉપયોગ કરીએ છીએ, જેનો અર્થ છે કે આપણે એકસાથે વધુ કેલરી અને શુગર શરીરમાં નાખીએ છીએ.2. ફળ ખાવાના 4 મોટા ફાયદા જે જ્યુસમાં નથી મળતાડાયેટિશિયન હંમેશા આખું ફળ ખાવાની સલાહ આપે છે કારણ કે:કુદરતી ફાઈબર: ફળમાં રહેલા રેશા પાચનતંત્રને મજબૂત બનાવે છે અને કબજિયાત જેવી સમસ્યાઓ દૂર રાખે છે.સુગર પર કંટ્રોલ: ફાઈબરને કારણે ફળની ખાંડ લોહીમાં ધીમે ધીમે ભળે છે, જેનાથી શુગર લેવલ અચાનક વધતું નથી.ભૂખ પર નિયંત્રણ: ફળ ચાવીને ખાવાથી પેટ ભરાયેલું લાગે છે, જ્યારે જ્યુસ પીધા પછી થોડી જ વારમાં ફરી ભૂખ લાગી શકે છે.સંપૂર્ણ પોષણ: ફળની છાલ અને પલ્પમાં ઘણા એવા વિટામિન્સ હોય છે જે જ્યુસ બનાવતી વખતે ગળણીમાં રહી જાય છે.3. એક્સપર્ટ એડવાઈઝ: ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે ખાસ ટિપ્સડાયેટિશિયન મુસ્કાન કુમારીના જણાવ્યા મુજબ, ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ જ્યુસ ટાળવો જ જોઈએ. જો કોઈ કારણસર જ્યુસ પીવો જ હોય, તો તે ઘરે બનાવેલો અને ગાળ્યા વગરનો (With Pulp) હોવો જોઈએ. બજારના પેકેજ્ડ જ્યુસથી તો સો ડગલાં દૂર રહેવું જ હિતાવહ છે.4. કયો વિકલ્પ ક્યારે પસંદ કરવો?જો તમે એથ્લેટ છો અથવા તમને તાત્કાલિક ઉર્જા (Instant Energy) ની જરૂર છે, તો જ્યુસ મદદરૂપ થઈ શકે છે. પરંતુ સામાન્ય જીવનશૈલી ધરાવતી વ્યક્તિ માટે 'Eat your fruit, don't drink it' (તમારું ફળ ખાઓ, તેને પીઓ નહીં) એ જ સુવર્ણ નિયમ છે.
What's Your Reaction?
Economist Admin
Admin managing news updates, RSS feed curation, and PR content publishing. Focused on timely, accurate, and impactful information delivery.
